İstiklal Caddesi'ni yürüyerek keşfetmek

Taksim'den Tünel'e uzanan yaklaşık 1,4 kilometrelik İstiklal Caddesi, İstanbul'un en çok yürünen yolu. Kalabalığın içinde hızla geçip gitmek kolay; ama başınızı vitrinlerden yukarı kaldırdığınızda, 19. yüzyılın Pera'sından kalan pasajlar, apartmanlar, kiliseler ve elçilik binaları birbiri ardına sıralanıyor.

Bu rota caddeyi baştan sona, Taksim Meydanı'ndan Tünel'e doğru yürüyor. Yol hafif yokuş aşağı; dokuz durakta caddenin en anlamlı yapılarına uğruyor, yan sokaklardaki komşu yürüyüşlerimize de kapı açıyor.

Rota bir bakışta

1. Taksim Meydanı ve Maksem
2. Caddenin adı ve tramvay
3. Ağa Camii
4. Grand Pera (Cercle d'Orient)
5. Çiçek Pasajı ve Galatasaray
6. Mısır Apartmanı ve Akif'in evi
7. Suriye Pasajı
8. Botter Apartmanı
9. Narmanlı Han ve Tünel

Önce biraz bağlam

Osmanlı döneminde bu yol Türkçede Cadde-i Kebir, Fransızcada Grande Rue de Péra, yani "Büyük Cadde" diye anılıyordu. 19. yüzyılda elçiliklerin, Levanten tüccarların ve gayrimüslim ailelerin yerleştiği Pera'nın omurgasıydı: tiyatrolar, oteller, pastaneler ve mağazalar burada açıldı.

Bugün gördüğünüz yapıların çoğu 1870'lerden 1910'lara uzanan dönemde, büyük yangınların ardından kâgir olarak yeniden yapıldı. Bu yüzden cadde aynı zamanda İstanbul'da neoklasik, eklektik ve Art Nouveau mimarinin en yoğun örneklerinin bulunduğu yer.

DURAK 01Taksim Meydanı ve Maksem

Meydan adını, köşedeki küçük taş yapıdan alıyor: Taksim Maksemi. I. Mahmud döneminde, 1732'de yapılan maksem, şehrin kuzeyinden getirilen suyun Beyoğlu ve Galata'ya dağıtıldığı yerdi; "taksim" kelimesi de bu bölüştürmeyi anlatıyor.

Meydanda 2021'de açılan Taksim Camii yükseliyor. Sıraselviler Caddesi'nin girişinde ise 1876–1880 arasında yapılan Aya Triada Kilisesi var; o tarafı Cihangir yürüyüşümüzde anlatıyoruz.

DURAK 02Caddenin adı ve tramvay

Cadde, Cumhuriyet'in ilk yıllarında Kurtuluş Savaşı'na atfen İstiklal adını aldı; tabelaların değiştiği yıl olarak çoğunlukla 1927 gösteriliyor. 1990'da araç trafiğine kapatılıp yayalaştırıldı ve aynı dönemde Taksim ile Tünel arasında çalışan nostaljik tramvay yeniden raylara döndü.

DURAK 03Ağa Camii

Caddenin Taksim'e yakın bölümünde, küçük bir avlunun içinde Ağa Camii duruyor. Kökleri 16. yüzyıl sonuna uzanan cami, 19. yüzyılda yenilendi. Taksim Camii açılana kadar caddenin doğrudan üzerindeki tek camiydi; Pera'nın çok dinli dokusunun sessiz bir parçası.

DURAK 04Grand Pera (Cercle d'Orient)

Caddenin ortalarına doğru, cephesi yaklaşık 45 metre boyunca uzanan beş katlı yapı Cercle d'Orient. Bina 1883–1884'te, Mısır hidivlerinin eski sekreteri Abraham (Eramyan) Paşa için mimar Alexandre Vallaury tarafından yapıldı. Hem yabancı diplomatların ve bürokratların toplandığı kulübe hem de konutlara yer veriyordu.

Binanın içindeki Emek Sineması uzun yıllar İstanbul Film Festivali'nin simgesi oldu. Yapı uzun bir yenilemenin ardından bugün Grand Pera adıyla kullanılıyor.

DURAK 05Çiçek Pasajı ve Galatasaray

Galatasaray'a yaklaşırken Çiçek Pasajı'nın kapısı açılıyor. Fransızca adı Cité de Péra olan yapı 1870'lerde yapıldı. Bugünkü adını, 1917 Devrimi'nden sonra İstanbul'a gelen Rus göçmenlerin burada çiçek satmaya başlamasından aldığı anlatılır. Pasajın arka tarafı Balık Pazarı'na ve Nevizade'ye açılıyor.

Hemen ileride Galatasaray Lisesi'nin demir kapısı var. Okulun kökleri II. Bayezid dönemindeki saray okuluna uzanıyor; 1868'de Mekteb-i Sultani adıyla Fransızca eğitime başladı. Lisenin arkasındaki sokaklar Çukurcuma'ya, karşı taraftaki pasajlar ise Meşrutiyet Caddesi'ne çıkıyor.

DURAK 06Mısır Apartmanı ve Akif'in evi

Galatasaray'ı geçince Mısır Apartmanı yükseliyor. Mısır hanedanından Prens Abbas Halim Paşa için 1910 civarında mimar Hovsep Aznavur tarafından yapılan bina, İstanbul'un erken betonarme yapılarından biri.

İstiklal Marşı'nın şairi Mehmet Akif Ersoy, hayatının son altı ayını bu binadaki bir dairede geçirdi. Kültür ve Turizm Bakanlığı daireyi 2018'de kamulaştırdı; daire, İstiklal Marşı'nın kabulünün 100. yılı olan 2021'de Mehmet Akif Ersoy Hatıra Evi olarak açıldı. Hemen ilerideki Sent Antuan Kilisesi ve yan sokaklar için TomTom yürüyüşümüze bakabilirsiniz.

DURAK 07Suriye Pasajı

Tünel'e doğru ilerlerken, girişinin üstünde Fransızca "Cité de Syrie" yazan Suriye Pasajı karşınıza çıkıyor. Yapımına 1901'de başlanan ve 1908'de tamamlanan yapıyı Suriyeli Hasan Halbuni Paşa ile İstanbul Ticaret Odası başkanlarından Mehmet Abud Paşa yaptırdı; mimarı Demetre Bassiladis.

Pasaj, konut olarak tasarlanmış büyük ölçekli yapılardan biriydi; içinde sinema ve erken dönem asansörleri bulunuyordu.

DURAK 08Botter Apartmanı

Caddenin Tünel'e yakın kısmındaki dar ve yüksek cephe, İstanbul'un ilk Art Nouveau yapısı olarak bilinen Botter Apartmanı. Sarayın Hollandalı terzisi Jean Botter için 1900–1901'de İtalyan mimar Raimondo D'Aronco tarafından tasarlandı; alt katlar moda evi ve atölye, üst katlar ailenin konutu olarak kullanılıyordu.

Uzun yıllar terk edilmiş halde kalan bina, İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından restore edildi ve 2023 baharında Casa Botter adıyla sanat ve tasarım merkezi olarak açıldı. Cephedeki gül ve kırbaç motiflerine yakından bakmaya değer.

DURAK 09Narmanlı Han ve Tünel

Rotanın son büyük yapısı, iç avlusuyla Narmanlı Han. Bina 1831'de mimar Giuseppe Fossati'nin tasarımıyla Rusya'nın İstanbul elçiliği olarak yapıldı; elçilik taşındıktan sonra bir süre hapishane olarak kullanıldı. 1933'te Erzurumlu Narmanlı kardeşler binayı satın aldı ve uygun kiralarla yazarlara, ressamlara, yayınevlerine açtı. Ahmet Hamdi Tanpınar da burada yaşayanlar arasındaydı.

Han 2010'larda el değiştirdi ve kapsamlı bir restorasyondan geçti. Birkaç adım sonra cadde Tünel Meydanı'nda bitiyor. Buradan Karaköy'e inen Tünel, 1875'te açıldı ve Londra'dan sonra dünyanın en eski ikinci yeraltı hattı olarak biliniyor. Meydandan sonra Galata'ya inebilir ya da Meşrutiyet Caddesi'nden geri dönebilirsiniz.

İstiklal çevresinde yaşamak ve yatırım

İstiklal'in kendisi ağırlıkla ticari bir aks: zemin katlarda mağazalar, üst katlarda ofisler, oteller ve az sayıda konut var. Konut talebi daha çok caddeye dik inen sakin yan sokaklarda, Cihangir, Çukurcuma, TomTom ve Asmalımescit tarafında yoğunlaşıyor.

Cadde üzerindeki tarihi binalarda değer, büyük ölçüde zemin kat ticari kullanımından ve binanın tamamına sahip olma imkânından geliyor. Bölge Beyoğlu kentsel sit alanı içinde; restorasyon ve kullanım değişikliği koruma kurulu iznine bağlı.

Bölgedeki fiyatlar için Taksim ve Pera bölge rehberlerimize göz atabilirsiniz. İstiklal çevresinde konut ya da ticari mülk arıyorsanız portföyümüzü inceleyin veya bize yazın.