Karaköy'ü yürüyerek keşfetmek

Galata Köprüsü'nün ayağından Tophane'ye uzanan Karaköy, İstanbul'un yüzyıllardır liman kapısı. Bankaların, sigorta şirketlerinin ve denizcilik firmalarının hanları; Rus hacıların konakladığı binaların çatılarındaki kiliseler ve Mimar Sinan'ın camisi aynı birkaç sokağa sığıyor. Son on yılda kafeler, galeriler ve Galataport'la birlikte semt yeniden şehrin en canlı köşelerinden biri oldu.

Bu rota Karaköy Meydanı'ndan başlıyor, iskele ve rıhtım boyunca ilerleyip arka sokaklardaki hacı hanlarına giriyor, Galataport'un yanından geçip Tophane'deki Kılıç Ali Paşa Külliyesi'nde bitiyor. Yol neredeyse tamamen düz.

Rota bir bakışta

1. Karaköy Palas
2. Eski Viyana bankası
3. Bedri Rahmi'nin Tatlıcılar rölyefi
4. İskele ve rıhtım hanları
5. Yeraltı Camii
6. Rus hacı hanları ve çatı kiliseleri
7. Galataport
8. Kılıç Ali Paşa Külliyesi ve Tophane Çeşmesi

Önce biraz bağlam

Karaköy, Ceneviz Galata'sının surlarla çevrili liman kısmıydı. Osmanlı döneminde de gümrük, iskele ve deniz ticaretinin merkezi olarak kaldı. 19. yüzyıl sonu ve 20. yüzyıl başında, rıhtımın inşası ve bankacılığın gelişmesiyle sahil şeridi büyük taş hanlar ve banka binalarıyla doldu.

Semtin adının, geçmişte burada yaşayan Karay Yahudilerinden geldiği anlatılır; kesin bir belge olmasa da en yaygın açıklama bu.

DURAK 01Karaköy Palas

Meydanın en dikkat çekici yapısı, köşeyi geniş bir cepheyle dönen Karaköy Palas. Giulio Mongeri'nin tasarladığı bina 1920'de tamamlandı. Zengin taş işçiliği ve kabartmalarıyla, Osmanlı'nın son döneminde Karaköy'de yükselen büyük iş hanlarının en iyi örneklerinden biri. Bina uzun yıllar banka şubelerine ev sahipliği yaptı; bugün kültür ve sanat etkinlikleri için de kullanılıyor.

DURAK 02Eski Viyana bankası

Köprü ayağına doğru yürürken, balkonunda iki heykel bulunan anıtsal bir bina görürsünüz. Yapı 1910–1912 arasında bir Avusturya bankası olan Wiener Bankverein için inşa edildi; 1944'te Ziraat Bankası'na geçti. Karaköy'deki Art Nouveau mimarisinin en önemli temsilcilerinden biri kabul ediliyor.

Balkondaki erkek figürünün sanayiyi, kadın figürünün ticareti simgelediği söylenir. İstanbul'da bina cephelerindeki figürlü heykellerin en erken örneklerinden biri sayılıyorlar.

DURAK 03Bedri Rahmi'nin Tatlıcılar rölyefi

Meydanın yakınındaki Aksu İş Merkezi, 1965'te tatlıcı Salih Tatlıcı tarafından yaptırıldı ve Bedri Rahmi Eyüboğlu'nun iki eserini taşıyor. Dış cephedeki Tatlıcılar rölyefinde balıklar, ağlar ve kayıklar kilim motifleriyle iç içe geçiyor; içerideki Kağnı mozaiği ise Anadolu bozkırında ilerleyen bir öküz arabasını anlatıyor.

Dış cephedeki rölyef yıllar içinde epey aşındı; yine de Karaköy'ün her gün önünden binlerce kişinin geçtiği bir sanat eseri olarak durmaya değer.

DURAK 04İskele ve rıhtım hanları

Kadıköy ve Üsküdar vapurlarının kalktığı Karaköy İskelesi'nden sonra, sahil boyunca uzanan büyük taş yapılar dikkatinizi çekecek. Rıhtım şirketi bu şeridi 1910–1914 arasında yeniden düzenledi: önce 1910–1911'de Çinili Han, ardından 1912–1914'te Merkez Rıhtım Han yapıldı. İkisinin arasındaki Karaköy Yolcu Salonu ise 1940'ta açıldı.

Bu yapılar uzun yıllar denizcilik şirketlerinin ve devlet denizcilik kurumlarının ofisleri olarak kullanıldı; bugün Galataport projesi kapsamında restore edilerek yeni kullanımlara açıldı.

DURAK 05Yeraltı Camii

Rıhtımın arkasında, sokak seviyesinin altına basamaklarla inilen Yeraltı Camii var. Alçak tavanlı, sütunlarla bölünmüş karanlık iç mekânı İstanbul'un en sıra dışı camilerinden biri. Yapının, Bizans döneminde Haliç'in ağzını kapatan zincirin bu yakadaki ucunun bağlandığı kalenin alt katı olduğu kabul ediliyor.

DURAK 06Rus hacı hanları ve çatı kiliseleri

Mumhane Caddesi'nden içeri, Hoca Tahsin ve Karatavuk sokaklarına girin. 19. yüzyılda Aynaroz'a (Athos) ve Kudüs'e giden Rus hacılar, yolculuklarında İstanbul'da Karaköy'deki hanlarda konaklıyordu. Bu hanların en üst katlarına küçük kiliseler yapıldı.

Aya Panteleimon ve Aya Andrea bu çatı kiliselerinin bilinen örnekleri. Dışarıdan bakınca sıradan bir iş hanı gibi görünen binaların tepesinde kubbe ve çan aramak, Karaköy'ün en keyifli keşiflerinden biri. Kiliseler çoğu zaman yalnızca ayin saatlerinde ya da kapı zili çalınarak ziyaret edilebiliyor.

DURAK 07Galataport

Arka sokaklardan sahile döndüğünüzde Galataport'un uzun rıhtımına çıkıyorsunuz. Proje 2021'de açıldı; kruvaziyer yolcu terminali yerin altına alındığı için rıhtım boyunca yaklaşık bir kilometrelik sahil şeridi halka açıldı. Restore edilen tarihi binalar arasında müzeler, mağazalar ve restoranlar var.

İstanbul Modern'in yeni binası ve eski Tophane binaları da bu hat üzerinde. Galataport'un Karaköy ticari gayrimenkulüne etkisi için ayrı yazımıza bakabilirsiniz.

DURAK 08Kılıç Ali Paşa Külliyesi ve Tophane Çeşmesi

Rotanın sonu Tophane'deki Kılıç Ali Paşa Külliyesi. Osmanlı donanmasının amirali Kılıç Ali Paşa için Mimar Sinan tarafından yapılan külliye 1578–1580 arasında tamamlandı; cami, medrese, hamam ve türbeden oluşuyor. Caminin planı küçük ölçekte Ayasofya'yı hatırlatıyor.

Külliyenin hamamı yedi yıllık bir restorasyonun ardından 2012'de yeniden açıldı ve bu çalışma 2017'de Europa Nostra ödülü aldı. Don Kişot'un yazarı Cervantes'in esirken bu caminin inşaatında çalıştığı da sıkça anlatılır; ancak Cervantes'in esaretini Cezayir'de geçirdiği biliniyor ve İstanbul'a geldiğine dair bir belge yok.

Caminin karşısında, I. Mahmud'un 1732'de yaptırdığı mermer kabartmalarla bezeli Tophane Çeşmesi duruyor. Buradan tramvayla Kabataş'a geçebilir ya da yokuşu tırmanıp TomTom'a çıkabilirsiniz.

Karaköy'de yaşamak ve yatırım

Karaköy ağırlıkla ticari bir semt: tarihi hanlar ofis, otel ve dükkân olarak kullanılıyor; konut stoğu sınırlı. Galataport'un açılması sahil şeridindeki yaya trafiğini ve ticari kira seviyelerini belirgin biçimde artırdı.

Yatırımcı açısından öne çıkan ürünler, zemin katı ticari kullanıma uygun tarihi binalar ve butik otele dönüştürülebilecek hanlar. Bölge Galata kentsel ve arkeolojik sit alanı içinde kalıyor; restorasyon ve kullanım değişikliği koruma kurulu iznine bağlı.

Karaköy'deki fiyatlar ve kira seviyeleri için Karaköy bölge rehberimize göz atabilirsiniz. Ticari ya da konut mülkü arıyorsanız portföyümüzü inceleyin veya bize yazın.