Galata'yı yürüyerek keşfetmek

Galata, İstanbul'un içinde başka bir şehrin izlerini taşıyor. Orta Çağ'da surlarla çevrili bir Ceneviz kolonisi olan semt, fetihten sonra da ticaret kimliğini korudu; 19. yüzyılda bankaların, hanların ve Levanten apartmanlarının mahallesine dönüştü. Bugün kulenin çevresindeki kalabalığın birkaç sokak ötesinde, bu katmanların hepsini yürüyerek okumak mümkün.

Rota Şişhane'den başlıyor, Büyük Hendek Caddesi üzerinden Galata Kulesi'ne çıkıyor, ardından yokuş aşağı Ceneviz döneminin kalıntılarına ve Kamondo Merdivenleri'ne iniyor. Bitiş noktası Bankalar Caddesi; oradan Karaköy'e birkaç dakika.

Rota bir bakışta

1. Şişhane: ilk belediye binası
2. Frej Apartmanı
3. Büyük Hendek Caddesi
4. Galata Kulesi
5. Kulenin arka sokakları
6. Saint Pierre Han
7. Podesta Sarayı: Ceneviz Galata'sından kalanlar
8. Kamondo Merdivenleri

Önce biraz bağlam

Bizans döneminde Haliç'in karşı yakasındaki bu yamaç, 13. yüzyılın sonunda Cenovalı tüccarlara bırakıldı. Cenevizliler burayı surlarla çevirip kendi yöneticileri, kiliseleri ve ticaret binalarıyla özerk bir koloniye dönüştürdü. 1453'te koloni Osmanlı'ya teslim oldu ama Galata, liman ve ticaret mahallesi olmayı sürdürdü.

Semtin adının kökeni tartışmalı; en çok anlatılan açıklama Yunancada "süt" anlamına gelen gala kelimesine bağlıyor. Bugünkü sokak dokusunun büyük kısmı ise 19. yüzyılın ikinci yarısında, surların yıkılıp hendeklerin doldurulmasının ardından şekillendi.

DURAK 01Şişhane: ilk belediye binası

Yürüyüşe Şişhane metro çıkışında başlayın. Meydana bakan büyük yapı, 19. yüzyılın son çeyreğinde Pera ve Galata'nın yönetimi için kurulan Altıncı Daire-i Belediye'nin binası. Osmanlı'nın Avrupa modelinde kurduğu ilk belediye örgütü buradan yönetildi; bina bugün de Beyoğlu Belediyesi olarak kullanılıyor.

DURAK 02Frej Apartmanı

Meydanın Galata tarafındaki köşede, cephesiyle bütün kavşağa hâkim olan Frej Apartmanı duruyor. Beyrutlu Frej ailesi için 1905–1906'da mimar Konstantinos Kyriakidis tarafından yapılan bina, Galata'nın en anıtsal apartmanlarından biri. Köşeyi dönen cephesi, Şişhane'den kuleye uzanan yolun başlangıç noktasını işaretliyor.

DURAK 03Büyük Hendek Caddesi

Frej Apartmanı'nın yanından Büyük Hendek Caddesi'ne girin. Caddenin adı, Ceneviz surlarının önündeki hendekten geliyor; hendek doldurulduktan sonra yerinde bu yol açıldı. Yol boyunca tarihi apartmanlar ve hanlar sıralanıyor.

Caddenin üzerindeki Neve Şalom Sinagogu, 1951'de açıldı ve İstanbul Yahudi cemaatinin en büyük sinagogu. Binanın bir bölümünde bugün Türk Musevileri Müzesi yer alıyor.

DURAK 04Galata Kulesi

Caddenin sonunda semtin simgesi yükseliyor: Galata Kulesi. Cenevizliler bugünkü kuleyi 1348'de, surlarının en yüksek noktası olarak inşa etti. Yaklaşık 67 metre yüksekliğindeki kule, Osmanlı döneminde gözetleme ve yangın kulesi olarak kullanıldı; birçok kez onarıldı ve külahı yenilendi.

Kulenin seyir terasından Haliç'i, Tarihi Yarımada'yı ve Boğaz'ı görebilirsiniz. Ancak sırası uzun olabilir; çevresini dolaşmak da kulenin Galata'nın hangi sokaklarından nasıl göründüğünü anlamak için iyi bir yöntem.

DURAK 05Kulenin arka sokakları

Kule meydanından biraz uzaklaşınca Galata sakinleşiyor. Otçu, Tımarcı ve Camekan gibi dar sokaklarda 19. yüzyıl sonundan kalma apartmanlar sıralanıyor. Bazılarının kapı üstünde, yapım yılı hem miladi takvime hem de İbrani takvimine göre yazılmış; Galata'nın kalabalık Yahudi nüfusunun sokaktaki izleri.

Aynı sokaklarda Fatih dönemine ve 16. yüzyıla uzanan küçük mahalle camileri de var. Galata'nın çok dinli geçmişini en iyi bu birkaç yüz metrelik alanda görmek mümkün.

DURAK 06Saint Pierre Han

Yokuşu Bankalar Caddesi'ne doğru inerken, Ceneviz yapılarının hemen yakınında Saint Pierre Han'a ulaşırsınız. Han, 1771'de Fransa elçiliği tarafından yaptırıldı. 1856'dan itibaren Osmanlı Bankası'nın ilk merkezlerine ev sahipliği yaptı; bankanın Bankalar Caddesi'ndeki büyük binasına geçmeden önceki adresiydi.

Yakındaki St. Georg Avusturya Lisesi ve kilisesi de Galata'nın Katolik geçmişinin izlerini taşıyor. Okul, 1882'de Avusturyalı Lazaristlerin buraya yerleşmesiyle bugünkü kimliğini kazandı.

DURAK 07Podesta Sarayı: Ceneviz Galata'sından kalanlar

Galata'nın Orta Çağ'dan kalan en önemli sivil yapısı, Ceneviz yöneticisi podestanın sarayı. 1314'te inşa edilen yapı, bir yangından sonra 1316'da onarıldı. 1880'de Bankalar Caddesi'ne tramvay yolu açılırken binanın ön cephesi büyük ölçüde yıkıldı; yerine yapılan yeni cephe bugün Bereket Han olarak biliniyor.

Arka cepheden bakıldığında özgün taş duvarlar ve pencereler hâlâ seçilebiliyor. Yapı uzun süredir restorasyon bekliyor; dikkatli bakmazsanız bir hanın arkası sanıp geçebilirsiniz.

DURAK 08Kamondo Merdivenleri

Rotanın son durağı, Galata'nın en çok fotoğraflanan köşelerinden biri: Kamondo Merdivenleri. Sefarad kökenli banker Kamondo ailesi tarafından 1870–1880 arasında yaptırılan merdivenler, ailenin yukarıdaki evleriyle Bankalar Caddesi'ndeki iş yerleri arasında kestirme bir yol açıyordu. Birbirine sarılarak inen iki kolu ve kıvrımlı korkulukları, dönemin eklektik üslubunun özgün bir örneği.

Merdivenlerin üst kısmındaki sokakta, 1894'te yapılan ve terzilerin sinagogu olarak bilinen bina 1999'dan beri Schneidertempel Sanat Merkezi olarak sergilere ev sahipliği yapıyor. Aşağıda ise Bankalar Caddesi başlıyor; Osmanlı finans dünyasının merkezi olan bu caddeyi ayrı bir yazıda anlatacağız.

Galata'da yaşamak ve yatırım

Galata, Beyoğlu'nun fiyatı en yüksek mikro bölgelerinden biri. Kule manzarası, restore edilmiş tarihi bina ve yüksek tavan bir arada olduğunda fiyat, metrekareden çok bu özelliklerin kombinasyonuyla belirleniyor. Aynı sokakta bile restore edilmiş bir daire ile ruhsat sorunu olan bir yapı arasında büyük fark olabiliyor.

Semt hem kentsel hem arkeolojik sit alanı içinde kalıyor; restorasyon, kat ilavesi ve cephe işleri koruma kurulu kararlarına bağlı. Uzun yıllar kısa dönem kiralamanın merkezi olan Galata'da 7464 sayılı kanunla bu model apartmanlarda zorlaştı; değerlendirmeyi uzun dönem kira ve değer artışı üzerinden yapmak gerekiyor.

Güncel fiyatlar ve alım öncesi kontrol listesi için Galata bölge rehberimize, iki semti karşılaştırmak için Cihangir mi, Galata mı? yazımıza göz atabilirsiniz. Galata'da mülk arıyorsanız portföyümüzü inceleyin ya da bize yazın.