Bankalar Caddesi'ni yürüyerek keşfetmek

Galata'nın yamacından Karaköy'e inen birkaç yüz metrelik Bankalar Caddesi, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde finans dünyasının kalbiydi. Bankalar, sigorta şirketleri ve borsa işlemleri bu dar caddeye sığdı; her biri kendi gücünü cephesine yansıtmak isteyen kurumlar, İstanbul'un en anıtsal iş hanlarını yan yana dizdi.

Rota caddenin Şişhane tarafındaki üst ucundan başlıyor ve Karaköy'deki alt ucunda bitiyor. Kısa ama yoğun bir yürüyüş; hemen her binanın önünde durmaya değer.

Rota bir bakışta

1. Caddenin üst ucu: Voyvoda'dan Bankalar'a
2. Osmanlı Bankası ve SALT Galata
3. Kamondo Merdivenleri
4. Generali Han
5. Ankara Han (Lorando Han)
6. Eski Sümerbank binası
7. Union Han
8. Minerva Han

Önce biraz bağlam

Caddenin resmî adı bugün de Voyvoda Caddesi. 19. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlı'da modern bankacılığın gelişmesiyle yerli ve yabancı bankalar, sigorta şirketleri ve tüccarlar Galata'nın bu sokağında toplandı; halk da caddeyi "Bankalar Caddesi" diye anmaya başladı.

Bugün ayakta kalan binaların çoğu 1860'lardan 1910'lara uzanan dönemde, dönemin önde gelen Levanten mimarları tarafından yapıldı. Birçoğu son yıllarda restore edilip otele, kültür merkezine ya da üniversite binasına dönüştü.

DURAK 01Caddenin üst ucu: Voyvoda'dan Bankalar'a

Yürüyüşe caddenin Şişhane tarafındaki üst ucundan başlayın. Bu kısımda 20. yüzyıl başına tarihlenen daha mütevazı ölçekli hanlar sıralanıyor; Hezaren Han bunlardan biri. Cumbaları, pencere üstü süslemeleri ve kapı üstlerindeki adlarıyla bu binalar, aşağıdaki büyük bankaların yanında caddenin gündelik ticaret yüzünü temsil ediyor.

DURAK 02Osmanlı Bankası ve SALT Galata

Caddenin simgesi, Alexandre Vallaury'nin tasarladığı Osmanlı Bankası merkez binası. 1890'da projelendirilen ve 1892'de tamamlanan bina iki farklı yüze sahip: Bankalar Caddesi'ne bakan cephesi neoklasik, Galata'ya bakan arka cephesi ise Osmanlı mimarisinden izler taşıyor. Banka, bu binaya geçmeden önce yakındaki Saint Pierre Han'da faaliyet gösteriyordu.

Binanın bir bölümü bugün SALT Galata adıyla kütüphane, arşiv, sergi alanı ve Osmanlı Bankası Müzesi olarak kullanılıyor. İç avluyu ve araştırma kütüphanesini görmek için içeri girmeye değer.

DURAK 03Kamondo Merdivenleri

SALT Galata'nın hemen yanında, Galata'ya tırmanan Kamondo Merdivenleri başlıyor. Banker Kamondo ailesinin 1870–1880 arasında yaptırdığı merdivenler, ailenin yukarıdaki evleriyle caddedeki iş yerleri arasında kestirme yol açıyordu. Merdivenlerin ve çevresinin hikâyesini Galata yürüyüşümüzde anlatıyoruz.

DURAK 04Generali Han

Merdivenlerden sonra caddenin sigorta tarihine geçiyoruz. İtalyan sigorta şirketi Assicurazioni Generali için 1909'da Giulio Mongeri tarafından tasarlanan Generali Han, caddenin sigorta tarihinin önemli binalarından biri. Mongeri, aynı caddede birkaç binanın daha mimarı.

DURAK 05Ankara Han (Lorando Han)

Bugün Ankara Han olarak bilinen yapının asıl adı Lorando Han. Levanten Lorando ailesinin bankası için 1912'de, yine Giulio Mongeri'nin tasarımıyla yapıldı. Anıtsal cephesiyle caddenin en etkileyici binalarından biri.

DURAK 06Eski Sümerbank binası

Caddenin en eski banka binalarından biri, İtalyan mimar Antoine Tedeschi'nin 1867'de tasarladığı yapı. Cumhuriyet döneminde uzun yıllar Sümerbank tarafından kullanılan bina, mimar Han Tümertekin'in restorasyonuyla otele dönüştürüldü ve bugün bu kimliğiyle hizmet veriyor.

DURAK 07Union Han

Caddenin alt kısmındaki Union Han, Fransız sigorta şirketi Union için 1905–1911 arasında yapıldı. Mimarları Edoardo De Nari ve Giulio Mongeri. Uzun süre boş kalan bina restore edilerek otele dönüştürüldü; girişteki yazı ve cephe süslemeleri özenle korundu.

DURAK 08Minerva Han

Rotanın sonu, Bankalar Caddesi ile Yüksek Kaldırım'ın kesiştiği köşedeki Minerva Han. Bina 1911–1913 arasında mimar Vasilios Kouremenos tarafından Atina Bankası için yapıldı. Girişin üstündeki bilgelik tanrıçası Minerva heykeli binaya adını veriyor; köşe balkonlarında çocuk figürleri var.

Bina 1998'den beri Sabancı Üniversitesi'nin şehir merkezindeki yerleşkesi olarak kullanılıyor. Eski bankanın bodrumundaki kasa dairesi ise 1999'dan beri Kasa Galeri adıyla sergilere ev sahipliği yapıyor. Buradan birkaç adımda Karaköy'e ulaşabilir, Karaköy yürüyüşümüzle devam edebilirsiniz.

Bankalar Caddesi'nde yatırım

Bankalar Caddesi'nin binaları büyük ölçüde tek sahipli, anıtsal iş hanları. Son on beş yılda bu hanların önemli bir kısmı otele, kültür merkezine ve eğitim yapısına dönüştü; caddenin karakteri finans merkezinden konaklama ve kültür aksına doğru değişti.

Bu ölçekteki yapılarda değeri; restorasyon durumu, kullanım izni ve koruma kurulu kararları belirliyor. Bölge Galata kentsel ve arkeolojik sit alanı içinde. Galataport ve Karaköy'deki canlanma, caddedeki ticari talebi destekliyor.

Bölgedeki ticari mülkler ve fiyatlar için Karaköy ve Galata bölge rehberlerimize göz atabilirsiniz. Bina ya da ticari mülk arıyorsanız portföyümüzü inceleyin veya bize yazın.